Quizalofop-P-ethyl Là Gì? Maruka, Targa Super Trừ Cỏ Lá Hẹp Cho Đậu, Lạc, Mì
Quizalofop-P-ethyl là hoạt chất trừ cỏ lá hẹp chọn lọc (nhóm HRAC 1): phun trùm lên ruộng đậu nành, đậu phộng, khoai mì, mè, thuốc làm chết cỏ lá hẹp (cỏ họ lúa) mà cây trồng lá rộng vẫn lớn bình thường. Hoạt chất được phép sử dụng tại Việt Nam (Thông tư 75/2025/TT-BNNMT), đăng ký trừ cỏ trên đậu tương, lạc, sắn, vừng, bông vải và khoai mỡ.
Diệt được cỏ nào: lồng vực, mần trầu, cỏ túc, đuôi phụng, cỏ chân gà, cỏ ống, lúa rài mọc từ hạt; phun lúc cỏ còn non, đang lớn (lồng vực, mần trầu: từ 3 lá đến lúc mới đẻ nhánh). Cỏ chỉ mọc từ hạt thì trừ tốt; bụi cỏ chỉ đã có thân ngầm thường mọc lại, cách xử lý ở mục cỏ bên dưới. Không diệt cỏ gấu (cỏ cú) và cỏ lá rộng.
Không phun lên lúa, bắp, mía: các cây này cùng họ với cỏ lá hẹp nên cũng chết.
Các chai MARUKA 5EC, TARGA SUPER 5EC (50 g/l) và BROADSAFE 200EC (200 g/l) đều chứa hoạt chất này. Pha bao nhiêu: thuốc 50 g/l (như MARUKA 5EC) khoảng 35 ml/bình 16 lít, phun 2,5–3 bình cho 1.000 m²; liều từng chai ở mục sản phẩm cuối bài.
Từ ruộng đậu phộng, khoai mì ở Tây Ninh tới nương đậu ở Đắk Lắk, Gia Lai, cảnh quen thuộc là ba tuần sau gieo, mần trầu và lồng vực lên kín rãnh, nhổ tay không kịp. Quizalofop giải quyết đúng chỗ này, với điều kiện nhận đúng cỏ và phun đúng tuổi cỏ.
Quizalofop-P-ethyl Hoạt Động Thế Nào?
Thuốc vào cỏ qua lá và khóa một men tạo chất béo tên là ACCase. Không có chất béo, cây không tạo được màng tế bào mới ở đỉnh sinh trưởng, nên cỏ trúng thuốc ngừng lớn trước, sau đó lá non vàng, nõn thối nâu, nắm nõn kéo nhẹ là tuột ra.
Các thuốc khóa men ACCase được xếp chung nhóm HRAC 1; haloxyfop và clethodim cũng thuộc nhóm này. Chi tiết khoa học ở phần Tìm Hiểu Sâu.
Quizalofop Diệt Cỏ Nào, Không Diệt Cỏ Nào?
- Diệt được (cỏ họ lúa): lồng vực, cỏ túc, mần trầu, đuôi phụng, lúa rài, cỏ ống, cỏ chân gà, cỏ chỉ mọc từ hạt.
- Không diệt: cỏ gấu, cỏ cú (họ cói) và cỏ lá rộng như rau dền, cỏ hôi, rau sam.
Cỏ chỉ: cây mọc từ hạt thì trừ tốt; bụi đã có thân ngầm dưới đất thường mọc lại. Hướng dẫn APVMA ghi liều thường chỉ trừ được cây cỏ chỉ mọc từ hạt, dưới 2 tháng tuổi. Ruộng nhiều cỏ chỉ lâu năm, nhắn Zalo 096 994 2349 để được hướng dẫn cách xử lý trước khi gieo.
Phân Biệt Cỏ Lá Hẹp, Cỏ Gấu Và Cỏ Lá Rộng
Nhiều người gọi mọi loại cỏ lá dài là "cỏ lá hẹp", nhưng quizalofop chỉ tác động lên cỏ họ lúa (họ hòa bản). Cỏ gấu lá cũng dài và hẹp, nhưng thuộc họ cói, nên phun quizalofop lên cỏ gấu gần như không có tác dụng. Nhìn ba điểm sau là phân biệt được:
| Nhóm cỏ | Cách nhận ra | Quizalofop |
|---|---|---|
| Cỏ họ lúa (lồng vực, mần trầu, đuôi phụng, cỏ chỉ, lúa rài) | Thân tròn, rỗng, có đốt; lá mọc hai hàng, bẹ lá ôm thân | Diệt được |
| Cỏ gấu, cỏ cú (họ cói) | Thân đặc, cắt ngang thấy hình tam giác; lá mọc ba hướng | Không diệt |
| Cỏ lá rộng (rau dền, cỏ hôi, rau sam) | Lá bản rộng, gân hình mạng | Không diệt |
Ruộng có cả ba nhóm thì cần hai, ba loại thuốc theo đúng nhóm; xem cách chọn ở bài Thuốc Diệt Cỏ Nào? Chọn Theo Loại Cỏ Và Cơ Chế.
Cây Trồng Nào An Toàn, Cây Nào Bị Hại?
Lúa, bắp, mía cùng họ với cỏ lá hẹp nên bị hại y như cỏ. Đậu, lạc, mì, mè có thêm một dạng men ACCase mà thuốc không khóa được (giải thích ở phần Tìm Hiểu Sâu), nên vẫn lớn bình thường. Vì vậy cùng một bình thuốc diệt sạch lúa rài mọc lẫn trong ruộng đậu, nhưng bay sang ruộng lúa bên cạnh cũng làm lúa cháy đọt.
- Không phun khi gió thổi về phía ruộng lúa, bắp, mía bên cạnh; thuốc bay sang là cây cháy đọt.
- Không phun vào ruộng bầu, bí, dưa còn nhỏ hơn 7 lá thật (lưu ý in trên chai, xem mục sản phẩm).
- Cây trồng ngoài danh sách đăng ký (đậu xanh, rau màu, khoai lang…): quizalofop vẫn trừ cỏ lá hẹp trên nhiều cây lá rộng ở nước ngoài, nhưng tại Việt Nam chưa đăng ký cho các cây này. Hỏi qua Zalo của đội ngũ Quốc Việt Agri trước khi phun.
Phun Quizalofop Lúc Nào Để Cỏ Chết?
Trời Mưa Sau Khi Phun
Chọn ngày dự báo không mưa trong 3 giờ sau khi phun, theo hướng dẫn quizalofop-P-ethyl của APVMA: thuốc vào cỏ qua lá và cần vài giờ khô ráo để thấm.
Những Lỗi Hay Gặp
- Đong theo cách pha của chai khác: có chai 50 g/l và chai 200 g/l (đậm gấp 4 lần), nên lượng pha mỗi bình khác hẳn nhau; luôn đong theo hướng dẫn của đúng chai đang dùng.
- Phun lên cỏ gấu hoặc cỏ lá rộng: hai nhóm này không chết với quizalofop, xem bảng phân biệt ở trên.
- Cỏ không chết là phun lại ngay: trước hết xem lại tuổi cỏ, độ ẩm đất và mưa sau khi phun; nếu cỏ vẫn sót thành đám, xem dấu hiệu cỏ kháng bên dưới.
Pha Chung Quizalofop Với Thuốc Cỏ Lá Rộng Được Không?
Ruộng đậu thường có cả cỏ lá hẹp lẫn cỏ lá rộng, nên nhiều người muốn pha quizalofop với thuốc cỏ lá rộng fomesafen cho đỡ một lần phun. Cách chắc ăn là phun riêng từng loại, mỗi loại vào đúng tuổi của nhóm cỏ nó trị. Muốn ghép trong cùng bình, nhắn Zalo cho chúng tôi để được hướng dẫn tỷ lệ và thứ tự pha cho đúng loại thuốc nhà mình đang có.
Lịch Luân Phiên Gợi Ý Theo Nhóm HRAC
Mỗi lớp cỏ trong vụ xử lý bằng một nhóm cơ chế khác nhau, để không nhóm thuốc nào phải gánh cả vụ. Tên sản phẩm cho từng bước ở mục sản phẩm cuối bài.
Đậu Phộng, Đậu Nành
| Thời điểm | Việc làm | Nhóm HRAC |
|---|---|---|
| Ngay sau gieo, cỏ chưa mọc | Thuốc diệt mầm S-metolachlor (lạc, đậu tương) hoặc acetochlor (lạc, đậu tương) | 15 (S-metolachlor, acetochlor) |
| Cỏ lá hẹp còn non, đang lớn | Quizalofop-P-ethyl phun lá | 1 |
| Có cỏ lá rộng xen | Fomesafen (đậu tương, lạc), phun riêng | 14 (fomesafen) |
| Cỏ sót sắp trổ bông | Nhổ tay, không để rơi hạt | Không dùng thuốc |
Khoai Mì
- Sau trồng, cỏ chưa mọc: thuốc diệt mầm acetochlor hoặc flumioxazin (đăng ký trên sắn), nhóm HRAC 15 và 14. Ruộng hay mọc cỏ lá rộng (dền gai, rau sam…) thì chọn flumioxazin: lớp thuốc trên mặt đất chặn mầm cỏ lá rộng ngay khi vừa nhú.
- Cỏ lá hẹp còn non, đang lớn: quizalofop-P-ethyl, nhóm HRAC 1.
- Cỏ lá rộng đã mọc giữa hàng mì: thuốc fomesafen không đăng ký trên sắn, đừng mang từ ruộng đậu sang. Gửi ảnh cỏ qua Zalo, đội ngũ Quốc Việt Agri hướng dẫn cách xử lý.
- Vụ sau: giữ lần phun diệt mầm đầu vụ để quizalofop chỉ phải xử lý số cỏ còn lại; cách chọn thuốc diệt mầm theo cây trồng ở bài Thuốc Diệt Mầm Là Gì?.
Nguyên tắc chung: giữ đủ liều (liều thấp làm cỏ quen thuốc nhanh hơn), mỗi lớp cỏ dùng một nhóm cơ chế khác nhau, và không để cỏ sót ra hạt.
Ưu Điểm Và Nhược Điểm Của Quizalofop-P-ethyl
- Phun trùm được giữa ruộng đang trồng: đậu, lạc, mì, mè vẫn lớn bình thường, không phải phun chụp từng bụi.
- Trừ cả lúa rài: lúa mọc từ hạt rơi vụ trước trong ruộng màu luân canh sau lúa.
- Phân hủy nhanh trong đất: thời gian bán phân hủy điển hình trong đất là 2 ngày, ít ngấm xuống nước ngầm; độc thấp với ong (dữ liệu quốc tế PPDB).
- Không diệt cỏ gấu, cỏ lá rộng. Cách khắc phục: cỏ lá rộng trên đậu, lạc dùng thuốc fomesafen (HRAC 14); cỏ gấu cần nhóm thuốc khác, nhắn Zalo để được tư vấn.
- Không giữ trong đất, cỏ mọc sau vẫn lên. Cách khắc phục: phun thuốc diệt mầm (S-metolachlor, acetochlor…) ngay sau gieo.
- Kém trên cỏ già và cỏ bị hạn. Cách khắc phục: phun lúc cỏ còn non, đang lớn, đất đủ ẩm.
- Dễ sinh cỏ kháng nếu dùng một mình nhiều vụ. Cách khắc phục: theo lịch luân phiên ở trên.
Cỏ Kháng Quizalofop: Dấu Hiệu Và Cách Xử Lý
Quizalofop khóa đúng một enzyme, nên phun mãi một nhóm thuốc vài vụ liền thì những cây cỏ mang sẵn đột biến ở enzyme này sống sót, ra hạt và chiếm ruộng. Đây không phải chuyện xa: mần trầu kháng quizalofop đã được ghi nhận ở ruộng bông Trung Quốc và ruộng dưa leo Malaysia (xem Tìm Hiểu Sâu).
- Phun đúng tuổi cỏ, đúng lượng, trời đẹp, các loài cỏ khác chết nhưng một loài (thường là mần trầu) vẫn xanh.
- Cỏ sống sót mọc thành từng đám, đám năm sau to hơn năm trước.
- Gặp tình huống này: đừng tăng liều, đừng chuyển sang thuốc haloxyfop hay thuốc cùng nhóm, vì chúng cùng HRAC 1. Nhổ đám cỏ đó trước khi ra hạt và gửi ảnh qua Zalo 096 994 2349.
An Toàn Khi Pha Và Phun Quizalofop
Theo dữ liệu quốc tế (PPDB), quizalofop-P-ethyl độc mức trung bình với cá và với người nếu nuốt phải, độc thấp với ong.
- Mang găng tay, khẩu trang, kính và áo dài tay khi pha, phun; tắm rửa, thay đồ sau khi phun.
- Không rửa bình, đổ thuốc thừa xuống ao, mương, kênh; cẩn thận khi phun cạnh ao cá.
- Cất chai kín, nơi khô mát, xa trẻ em, thức ăn và vật nuôi.
- Thời gian cách ly trước thu hoạch: hỏi đội ngũ Quốc Việt Agri qua Zalo 096 994 2349.
Tìm Hiểu Sâu: Lịch Sử Và Nghiên Cứu Về Quizalofop
Từ Phòng Thí Nghiệm Nissan Chemical Đến Chữ "P"
Quizalofop do Nissan Chemical (Nhật Bản) phát triển. Phân tử quizalofop-ethyl có hai dạng "soi gương" giống như bàn tay trái và bàn tay phải. Năm 1985, các nhà hóa học của Nissan Chemical tổng hợp riêng từng dạng và công bố trên Journal of Pesticide Science: thử trên cỏ đuôi chồn và cây mạ, hoạt tính đi theo hàm lượng dạng R; dạng R tinh khiết được ước tính mạnh gấp khoảng 2 lần hỗn hợp hai dạng, còn dạng S hoạt tính thấp hoặc không có tác dụng. Từ đó ra đời quizalofop-P-ethyl, chỉ giữ dạng có tác dụng; chữ "P" trong tên chính là dấu hiệu này. Theo dữ liệu quốc tế (PPDB), quizalofop-P-ethyl có mặt trên thị trường từ năm 1989.
Vì Sao Cây Họ Lúa Chết, Cây Lá Rộng Sống
Năm 1994, hai nhà khoa học của Đại học Kyoto (Nhật Bản) công bố trên tạp chí PNAS câu trả lời cho tính chọn lọc này. Men ACCase, men đầu tiên trong chuỗi tạo axit béo, có hai dạng. Cây đậu Hà Lan mang dạng "nhiều mảnh" (dạng của vi khuẩn) trong lục lạp và dạng "một khối" ngoài lục lạp. Các cây họ lúa như lúa, lúa mì đã mất gen accD trong lục lạp, nên trong lục lạp chỉ còn dạng "một khối". Trong ống nghiệm, nhóm thuốc của quizalofop khóa được ACCase dạng "một khối" lấy từ lục lạp lúa mì nhưng không khóa được dạng "nhiều mảnh" của đậu Hà Lan.
Có thể hình dung lục lạp của cây đậu có hai lò nấu: thuốc tắt một lò thì lò kia vẫn chạy. Cây họ lúa chỉ có một lò, tắt là ngừng tạo màng tế bào mới ở đỉnh sinh trưởng. Đó là lý do cỏ trúng thuốc ngừng lớn trước rồi mới vàng, và lý do cây trồng họ lúa bị hại giống hệt cỏ.
Cỏ Kháng Quizalofop Đã Xuất Hiện Ở Châu Á
- Trên thế giới: bài tổng quan năm 2014 trên Pest Management Science, do một nhà khoa học của Syngenta (Anh) viết, ghi nhận ít nhất 43 loài cỏ họ lúa đã kháng nhóm thuốc ức chế ACCase, qua đột biến ở 7 vị trí trên gen ACCase hoặc qua khả năng tự phân giải thuốc. Dạng tự phân giải này được chọn lọc mạnh hơn khi phun liều thấp.
- Trung Quốc: năm 2026, các nhà khoa học của Viện Bảo vệ Thực vật thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Nông nghiệp Trung Quốc và Đại học Nông nghiệp Thẩm Dương công bố trên Pest Management Science: một quần thể mần trầu ở ruộng bông chịu quizalofop-P-ethyl gấp 5,5 lần quần thể bình thường; một trong các nguyên nhân là đột biến Asp-2078-Gly trên gen ACCase. Nhóm nghiên cứu cho biết việc dùng lặp lại thuốc ức chế ACCase trên ruộng bông đã làm xuất hiện các quần thể mần trầu kháng.
- Malaysia: năm 2025, nhóm nghiên cứu của Đại học Công nghệ MARA (UiTM) công bố trên Advances in Weed Science: mần trầu ở một trại dưa leo bang Penang chịu quizalofop gấp 80 lần và clethodim (cùng nhóm HRAC 1) gấp 12 lần, đồng thời kháng cả glyphosate. Glufosinate, oxyfluorfen và napropamide vẫn diệt được quần thể này.
Thứ giữ quizalofop hiệu quả lâu là lớp thuốc diệt mầm đầu vụ, nhổ cỏ sót trước khi ra hạt, và đủ liều ở lần phun lá.
Từ phòng thí nghiệm Nissan Chemical năm 1985 tới ruộng đậu hôm nay, quizalofop vẫn làm đúng một việc: tắt lò tạo chất béo của cây họ lúa. Dùng nó đúng cây, đúng tuổi cỏ và xen với nhóm khác, thì hoạt chất trừ cỏ lá hẹp quen thuộc này còn giữ ruộng sạch được thêm nhiều vụ nữa.
Sản Phẩm Chứa Quizalofop-P-ethyl Tại Quốc Việt Agri
Ba sản phẩm dưới đây cùng một hoạt chất, nên cách nhận cỏ, tuổi cỏ và cách phun ở trên dùng chung. Khác nhau ở nồng độ và danh sách cây đăng ký.
MARUKA 5EC Pha Bao Nhiêu?
| Dụng cụ / diện tích | Lượng MARUKA 5EC |
|---|---|
| Bình 16 lít | Khoảng 35 ml |
| 1.000 m² | Phun 2,5–3 bình 16 lít |
| 1 ha | 0,8–1,2 lít thuốc với 400–500 lít nước |
Liều in trên nhãn chai MARUKA 5EC cho đậu tương, lạc, sắn, vừng; chai 480 ml và 900 ml cùng hướng dẫn.
MARUKA 5EC, TARGA SUPER 5EC Và BROADSAFE 200EC Dùng Cho Cây Nào?
| Sản phẩm (hàm lượng) | Cây trồng đăng ký trừ cỏ |
|---|---|
| MARUKA 5EC (50 g/l) | Đậu tương, lạc, sắn, vừng |
| TARGA SUPER 5EC (50 g/l) | Lạc, sắn, bông vải, đậu tương, vừng, khoai mỡ |
| BROADSAFE 200EC (200 g/l) | Đậu tương |
Theo Danh mục thuốc bảo vệ thực vật được phép sử dụng tại Việt Nam, Thông tư 75/2025/TT-BNNMT, sửa đổi bởi Thông tư 28/2026/TT-BNNMT.
Bông vải và khoai mỡ chỉ có trong đăng ký của TARGA SUPER 5EC, do chính Nissan Chemical, nơi phát triển quizalofop, sản xuất. BROADSAFE 200EC đậm gấp 4 lần nên lượng pha mỗi bình ít hơn hẳn, đừng đong theo MARUKA. Cần lượng pha Targa, Broadsafe: nhắn Zalo Quốc Việt Agri (số ở cuối bài) để được chia sẻ thêm.
- Hoạt chất: quizalofop-P-ethyl 50 g/l (EC), sản xuất tại Trung Quốc
- Cây đăng ký: đậu tương, lạc, sắn, vừng
- Lượng pha: khoảng 35 ml/bình 16 lít, xem bảng ở trên (chai 480 ml, chai 900 ml)
- Lưu ý in trên chai MARUKA 5EC: không phun vào ruộng cây họ bầu, bí, dưa nhỏ hơn 7 lá thật; không phun trên bắp, mía, lúa
- Hoạt chất: quizalofop-P-ethyl 50 g/l (EC), Nissan Chemical, Nhật Bản
- Cây đăng ký: lạc, sắn, bông vải, đậu tương, vừng, khoai mỡ
- Hợp khi: ruộng bông vải, khoai mỡ, hoặc muốn hàng Nhật
- Hoạt chất: quizalofop-P-ethyl 200 g/l (EC)
- Cây đăng ký: đậu tương
- Hợp khi: ruộng đậu nành diện tích nhỏ, cần gói gọn
Sản Phẩm Theo Từng Bước Luân Phiên
- Đậu phộng, đậu nành, ngay sau gieo (HRAC 15): DUAL GOLD 960EC (S-metolachlor; lạc, đậu tương), ANTACO 500EC (acetochlor; lạc), NISTAR 500EC (acetochlor; đậu tương).
- Khoai mì, sau trồng (HRAC 15 và 14): ANTACO 500EC hoặc SUMIMAX 50WP (flumioxazin), cả hai đăng ký trên sắn.
- Cỏ lá hẹp còn non (HRAC 1): MARUKA 5EC hoặc TARGA SUPER 5EC.
- Cỏ lá rộng xen trên đậu tương, lạc (HRAC 14): GARDONA 250SL (fomesafen), phun riêng; GARDONA 250SL không đăng ký trên sắn.
- Không dùng để luân phiên: LAOTON 108EC (haloxyfop) cùng nhóm HRAC 1 với MARUKA, TARGA SUPER, BROADSAFE; đổi qua lại giữa các chai này không làm chậm cỏ kháng.
Mỗi sản phẩm dùng đúng cây trồng đăng ký và liều trên trang sản phẩm.
Nguồn Tham Khảo
- Konishi T., Sasaki Y. (Kyoto University). Compartmentalization of two forms of acetyl-CoA carboxylase in plants and the origin of their tolerance toward herbicides. PNAS 1994;91(9):3598–3601. doi.org
- Sakata G., Makino K., Morimoto K. và cs. (Nissan Chemical). Synthesis and herbicidal activity of optically active ethyl 2-[4-(6-chloro-2-quinoxalinyloxy)phenoxy]propanoate. Journal of Pesticide Science 1985;10:69–73. doi.org
- Kaundun S.S. (Syngenta). Resistance to acetyl-CoA carboxylase-inhibiting herbicides. Pest Management Science 2014;70(9):1405–1417. doi.org
- Jin G., Li H., Yu H. và cs. (Chinese Academy of Agricultural Sciences; Shenyang Agricultural University). Asp-2078-Gly mutation in ACCase confers quizalofop-p-ethyl resistance in Eleusine indica… Pest Management Science 2026. doi.org
- Azlan M.I., Kamarudin K.N., Chuah T.S. (Universiti Teknologi MARA). Preliminary investigation of multiple resistance in goosegrass (Eleusine indica) to premix of diuron and MSMA, glyphosate, clethodim, quizalofop in Malaysia. Advances in Weed Science 2025;43. doi.org
- University of Hertfordshire. PPDB: Pesticide Properties DataBase, Quizalofop-P-ethyl (Report 583), đọc 15/10/2026. sitem.herts.ac.uk
- APVMA (Úc). Hướng dẫn sử dụng được phê duyệt của thuốc quizalofop-P-ethyl 99,5 g/L, số 57811: tuổi cỏ, điều kiện phun, cỏ chỉ mọc từ hạt. elabels.apvma.gov.au
- Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Thông tư 75/2025/TT-BNNMT, Phụ lục I, mục quizalofop-P-ethyl (Maruka 5EC, Targa Super 5EC, Broadsafe 200EC), sửa đổi bởi Thông tư 28/2026/TT-BNNMT.
- Hướng dẫn sử dụng in trên chai MARUKA 5EC (ảnh chai, Quốc Việt Agri). cdn.shopify.com
Cần tư vấn?
Chưa chắc cỏ trong ruộng là cỏ lá hẹp, cỏ gấu hay cỏ lá rộng? Chụp gần một bụi cỏ (thấy rõ lá và gốc) cùng ảnh ruộng, ghi cây trồng và ngày gieo, gửi đội ngũ Quốc Việt Agri qua Zalo. Chúng tôi chỉ đúng thuốc, đúng lúc phun cho ruộng nhà mình.
Trụ sở: 383/1 Bà Hạt, Phường Vườn Lài, TP.HCM
Fulfillment Center Sài Gòn: 02 Hoa Hồng, Phường Cầu Kiệu, TP.HCM