Rệp sáp bám chồi non, núp trong kẽ trái bưởi, phun thuốc tiếp xúc mãi không sạch: thuốc nào đi được vào trong cây để tới chỗ rệp núp?
SENTINET 22.4SC là thuốc trừ sâu của Vipesco chứa spirotetramat 22,4%, hoạt chất lưu dẫn hai chiều, rệp chích hút nhựa cây là ăn phải thuốc. Thuốc được đăng ký cho rệp sáp hại bưởi: 25 ml cho bình 25 lít hoặc 200 ml cho phuy 200 lít (nồng độ 0,1%), phun 600–800 lít nước cho một hecta khi rệp mới xuất hiện. Cách ly 5 ngày.
Đăng Ký Sử Dụng Chính Thức (Theo Nhãn)
Dòng dưới đây là cặp cây trồng – đối tượng đã đăng ký cho SENTINET 22.4SC chai 100 ml.
| Cây trồng | Liều | Đối tượng | Lượng nước | Thời điểm | Cách ly |
|---|---|---|---|---|---|
| Bưởi | 0,1% (0,6–0,8 L/ha) | Rệp sáp | 25 ml/bình 25 L; 200 ml/phuy 200 L; 600–800 L/ha | Khi rệp mới xuất hiện, khoảng 5–7 con/chồi | 5 ngày |
Liều, lượng nước và cách ly lấy từ mặt sau chai 100 ml đang bán; phạm vi đăng ký đối chiếu Danh mục thuốc bảo vệ thực vật được phép sử dụng tại Việt Nam (Thông tư 75/2025/TT-BNNMT), số đăng ký 7873/CNĐKT-BVTV.
Gợi Ý Sử Dụng Thêm
Spirotetramat còn hay được hỏi cho rệp sáp trên sầu riêng, cà phê, cam, quýt và rệp sáp hại rễ. Những cây này nằm ngoài danh mục đăng ký của SENTINET 22.4SC, nên trang này không đưa ra con số. Bà con gửi ảnh qua Zalo 096 994 2349 để đội ngũ Quốc Việt Agri xem và chia sẻ thông tin cùng bà con.
SENTINET 22.4SC Trị Rệp Sáp Như Thế Nào?
Rệp sáp có lớp sáp trắng phủ ngoài thân, lại hay núp trong kẽ lá, cuống trái, dưới đài hoa. Thuốc tiếp xúc khó thấm qua lớp sáp và khó chạm tới chỗ rệp núp. Spirotetramat đi theo hướng khác: thuốc vào trong cây rồi theo mạch nhựa tới chỗ rệp đang chích hút.
Rệp Sáp Hại Bưởi
Rệp sáp bám thành đám trắng ở chồi non, cuống trái, kẽ giữa các trái chụm nhau. Rệp chích hút làm chồi còi, trái non vàng, rụng; chất mật rệp thải ra làm nấm bồ hóng phủ đen lá và vỏ trái, trái mất giá khi bán. Kiến thường đi theo đàn rệp vì mật ngọt, nên thấy kiến bò dày trên cành là dấu hiệu nên lật chồi, kẽ trái ra kiểm tra.
- Khi nào xử lý: khi rệp mới xuất hiện, mật độ khoảng 5–7 con trên một chồi, chưa kịp phủ sáp dày thành đám lớn.
- Cách dùng: 25 ml cho bình 25 lít, phun ướt đều chồi non, chùm trái và mặt dưới lá.
- Kết hợp: cắt bỏ chồi vượt bị rệp nặng, xử lý kiến đi theo đàn rệp để thiên địch có cơ hội làm việc.
- Đọc thêm: rệp sáp và bồ hóng mùa khô.
Vì Sao Rệp Non Bị Tác Động Rõ Hơn Rệp Trưởng Thành
Spirotetramat chặn quá trình tạo chất béo (lipid) mà rệp cần để lớn và lột xác. Tổng quan của Đại học Sonora (Mexico) và Đại học California Riverside (IntechOpen, 2016) ghi nhận: rệp non ăn phải thuốc không lột xác được, ngừng ăn rồi khô dần; con trưởng thành sống lâu hơn nhưng đẻ ít, trứng và rệp con đẻ ra phần lớn không phát triển được. Vì vậy hiệu quả của SENTINET thấy rõ sau vài ngày, không phải ngay sau khi phun.
- Tác động chậm, không hạ gục tức thì. Rệp cần ăn phải thuốc và thuốc cần thời gian để chặn quá trình lột xác. Cách khắc phục: phun sớm khi rệp mới xuất hiện, kiểm tra lại sau 7–10 ngày thay vì sau 1–2 ngày.
- Cần lá còn hoạt động để thuốc đi vào cây. Thuốc lưu dẫn qua lá; cây đang suy, rụng lá nhiều thì thuốc vào ít. Cách khắc phục: phun khi cây đang ra chồi, đủ nước, không phun lúc nắng gắt.
- Không trị bệnh nấm, vi khuẩn. Bồ hóng đen trên lá là nấm sống nhờ mật rệp. Cách khắc phục: trừ được rệp thì bồ hóng giảm dần; lá bồ hóng nặng, gửi ảnh qua Zalo để được chia sẻ thêm.
- Dùng liên tục dễ làm rệp quen thuốc. Spirotetramat thuộc nhóm IRAC 23. Cách khắc phục: mỗi lứa rệp dùng 1 lần, lứa sau đổi sang nhóm khác như BA ĐĂNG 500WP (nhóm 4A + 16).
Chưa chắc trên cây là rệp sáp hay rệp vảy, bà con chụp gần chồi, kẽ trái rồi gửi Zalo 096 994 2349 trước khi mua thuốc.
SENTINET 22.4SC Cách Sử Dụng
Bưởi: 25 ml cho bình 25 lít, hoặc 200 ml cho phuy 200 lít. Phun 600–800 lít nước cho một hecta. Một chai 100 ml pha được 4 bình 25 lít.
Bước 1 · Lắc đều chai
Dạng huyền phù (SC) dễ lắng, lắc kỹ trước khi đong.
Bước 2 · Pha vào bình đã có nửa nước
Đong đúng 25 ml, đổ vào bình, khuấy đều rồi thêm nước cho đủ 25 lít.
Bước 3 · Phun ướt chỗ rệp ở
Chồi non, chùm trái, kẽ trái và mặt dưới lá; phun sáng sớm hoặc chiều mát.
Bước 4 · Kiểm tra sau 7–10 ngày
Rệp non khô dần, đám rệp không lan thêm là thuốc đang có tác dụng; không tăng liều.
Thứ tự pha chung với thuốc khác: Cách pha thuốc bảo vệ thực vật đúng cách.
Vì Sao SENTINET 22.4SC Hiệu Quả
Sau khi phun, spirotetramat thấm vào lá và đổi thành dạng enol. Dạng này đi được trong mạch nhựa theo cả hai chiều: lên chồi non mới ra và xuống rễ. Rệp núp ở đâu mà còn chích hút nhựa thì vẫn ăn phải thuốc. Trong tế bào rệp, dạng enol khóa men acetyl-CoA carboxylase, men mở đầu quá trình tạo chất béo; nghiên cứu của Bayer CropScience và Đại học Ghent (Insect Biochemistry and Molecular Biology, 2014) đã đo trực tiếp tác động này trên men của rệp và của nhện.
Ưu điểm 1 · Lưu dẫn hai chiều
Tới được chồi mới ra sau lần phun và chỗ rệp núp mà tia thuốc không chạm tới.
Ưu điểm 2 · Nhóm cơ chế riêng (IRAC 23)
Khác nhóm với lân hữu cơ, cúc tổng hợp và neonicotinoid, hợp để luân phiên.
Ưu điểm 3 · Chai 100 ml gọn
Pha được 4 bình 25 lít, hợp vườn nhỏ hoặc xử lý điểm các cây có rệp.
SENTINET 22.4SC Có Trị Nhện Đỏ Không?
Trong phòng thí nghiệm, spirotetramat cũng khóa được men tạo chất béo của nhện đỏ hai chấm (Insect Biochemistry and Molecular Biology, 2014), và cơ sở dữ liệu PPDB của Đại học Hertfordshire có liệt kê nhện trong danh sách đối tượng của hoạt chất này. Tuy vậy, tại Việt Nam SENTINET 22.4SC chỉ được đăng ký cho rệp sáp hại bưởi. Vườn có nhện đỏ, bà con dùng thuốc đăng ký riêng cho nhện như ZIRCON 43SC hoặc BUTI 43SC.
Thời Gian Cách Ly SENTINET 22.4SC
Cách ly 5 ngày trên bưởi: ngưng phun ít nhất 5 ngày trước khi thu hoạch.
Cách Giữ SENTINET 22.4SC Hiệu Quả Qua Nhiều Vụ
Spirotetramat chỉ đánh vào một điểm trong tế bào rệp, nên dùng lặp lại một nhóm qua nhiều lứa dễ làm rệp quen thuốc. Các thuốc chứa spirotetramat khác (Movento 150OD, SUPAREP 22.4SC, SUNPROZIN 33SC) cùng nhóm 23: đổi qua lại không phải là luân phiên.
- Một lứa rệp, 1 lần nhóm 23. Lứa sau dùng nhóm 4A, 16 hoặc 1B.
- Không tăng liều khi rệp giảm chậm; chờ đủ 7–10 ngày rồi mới đánh giá.
- Ghi sổ: ngày phun, tên thuốc, nhóm IRAC.
BA ĐĂNG 500WP (acetamiprid + buprofezin, nhóm 4A + 16)
Hai cơ chế khác spirotetramat, dùng cho lứa rệp kế tiếp.
Xem sản phẩm →CONFIDOR 200SL (imidacloprid, nhóm 4A)
Lưu dẫn, khác nhóm với spirotetramat, xen kẽ giữa các lứa rệp.
Xem sản phẩm →SENTINET 22.4SC Khác Movento 150OD Thế Nào?
Cả hai đều chứa spirotetramat. Movento 150OD của Bayer là dạng dầu phân tán, 150 g hoạt chất trong một lít. SENTINET 22.4SC của Vipesco là dạng huyền phù, 22,4% hoạt chất. Hai thuốc có số đăng ký, cây trồng và liều riêng, nên bà con pha theo đúng hướng dẫn của chai mình mua, không quy đổi từ chai này sang chai kia. Khi luân phiên, hai thuốc tính chung là một lần nhóm 23.
An toàn & bảo hộ. Mang găng tay, khẩu trang, kính và áo dài tay khi pha và phun. Không ăn uống, hút thuốc khi phun. Thuốc độc với sinh vật thủy sinh: không phun gần ao cá, mương nước, không đổ nước rửa bình ra nguồn nước. Nếu bị dính vào mắt hoặc nuốt phải, rửa sạch và mang nhãn thuốc đến cơ sở y tế gần nhất. Cất chai kín, xa trẻ em và thức ăn. Cách ly 5 ngày. An toàn nếu dùng đúng liều, đúng cách ly và có đồ bảo hộ.
Tìm Hiểu Sâu Về Spirotetramat
Spirotetramat do Bayer CropScience phát triển và được đăng ký đầu tiên ở Tunisia năm 2007, Mỹ năm 2008 (PPDB). Điều mới là cách thuốc đi trong cây: phần lớn thuốc lưu dẫn trước đó như imidacloprid chỉ đi lên theo mạch gỗ, còn dạng enol của spirotetramat đi được trong mạch libe theo cả hai chiều, nên bảo vệ được cả lá mới ra lẫn rễ (IntechOpen, 2016).
Thuốc không đánh vào thần kinh như phần lớn thuốc trừ sâu, mà vào quá trình tạo chất béo để rệp lớn lên.
Vì cơ chế này, spirotetramat tác động mạnh lên rệp non, rệp phấn trắng non và rầy chổng cánh non; tổng quan IntechOpen ghi nhận ở rệp phấn trắng, khoảng 80% trứng không nở khi con mẹ tiếp xúc liều 8 ppm. Cơ sở dữ liệu PPDB xếp độc tính cấp của spirotetramat với ong mật ở mức thấp, nhưng xếp mức cảnh báo vừa với cá, nên vẫn giữ nước rửa bình xa ao, mương.
Kết Luận
Quay lại câu hỏi đầu trang: rệp sáp núp trong kẽ trái, thuốc nào tới được chỗ đó? SENTINET 22.4SC đi vào trong cây và theo nhựa tới chỗ rệp chích hút. Bà con phun sớm khi rệp mới xuất hiện, kiểm tra sau 7–10 ngày, mỗi lứa một lần rồi đổi nhóm, thì spirotetramat giữ được tác dụng trên vườn bưởi của mình.
Nguồn Tham Khảo
- Lümmen P., Khajehali J., Luther K., Van Leeuwen T. (2014). The cyclic keto-enol insecticide spirotetramat inhibits insect and spider mite acetyl-CoA carboxylases by interfering with the carboxyltransferase partial reaction. Insect Biochemistry and Molecular Biology 55: 1–8. doi.org/10.1016/j.ibmb.2014.09.010
- Salazar-López N.J., Aldana-Madrid M.L., Silveira-Gramont M.I., Aguiar J.L. (2016). Spirotetramat: An Alternative for the Control of Parasitic Sucking Insects and its Fate in the Environment. IntechOpen. doi.org/10.5772/61322
- University of Hertfordshire, AERU. PPDB: Pesticide Properties DataBase, Spirotetramat. sitem.herts.ac.uk
Đội Chuyên Môn Quốc Việt Agri
Bà con cần hỏi thêm?
Chụp gần chồi non, kẽ trái có rệp rồi gửi qua Zalo, đội ngũ Quốc Việt Agri xem và chia sẻ thông tin cùng bà con.
Nhắn Zalo · 096 994 2349Phản hồi sớm nhất sau khi đội ngũ Quốc Việt Agri nhận tin · 8:00–18:00
Trụ sở: 383/1 Bà Hạt, Phường Vườn Lài, TP.HCM
Fulfillment Center Sài Gòn: 02 Hoa Hồng, Phường Cầu Kiệu, TP.HCM
