Nông dân đeo bình phun sau lưng đang phun thuốc trừ nấm trên luống rau phủ bạt ngoài trời — ảnh bìa bài so sánh thuốc trừ nấm theo nhóm FRAC.

Chọn Thuốc Trừ Nấm Nào? So Sánh Amistar Top, Nativo, Tilt Super Và Score

LúaSầu riêngCà phêRau màuCây ăn tráiĐạo ônLem lép hạtKhô vằnPhấn trắngRỉ sắtThán thưSương mai

Đứng trước kệ thuốc trừ nấm, nhà vườn thường hỏi một câu rất thực tế: “Loại nào mạnh nhất?” Nhưng đó không phải câu hỏi đúng. Câu hỏi đúng là: bệnh này do nhóm nấm nào, và vụ trước tôi đã dùng nhóm cơ chế nào rồi?

BÀI NÀY TRẢ LỜI

  • Sáu loại thuốc phổ biến này chứa gì và thuộc nhóm cơ chế nào.
  • Bệnh nào thì dùng nhóm nào — và bệnh nào dùng sai là hoàn toàn vô tác dụng.
  • Vì sao đổi từ Tilt Super sang Score không phải là luân phiên.

1. Bản đồ hoạt chất: ai thuộc nhóm nào

Mã FRAC là cách thế giới đánh số cơ chế tác động của thuốc trừ nấm. Hai sản phẩm cùng mã FRAC nghĩa là cùng đánh vào một điểm trong tế bào nấm — dù tên thương mại khác hẳn nhau.

Sản phẩm
Hoạt chất
Nhóm FRAC
Amistar Top 325SC Azoxystrobin + Difenoconazole 11 + 3
Nativo 750WG Trifloxystrobin + Tebuconazole 11 + 3
Tilt Super 300EC Propiconazole + Difenoconazole 3 + 3
Score 250EC Difenoconazole 3
Anvil / APN Vill 10 Hexaconazole 3
Antracol 70WP Propineb M3 (đa điểm)
Insuran 50WG Dimethomorph 40

Nhìn bảng trên sẽ thấy ngay điều mà tên thương mại che mất: Score, Anvil và Tilt Super đều là nhóm 3. Đổi qua lại giữa ba loại này không làm giảm áp lực chọn lọc — nấm vẫn chịu đúng một kiểu tấn công.

2. Nguyên tắc đầu tiên: chọn theo bệnh, không chọn theo tên

Nhóm 3 (triazole) và nhóm 11 (strobilurin) tác động lên nấm thật. Nhóm 40 tác động lên nấm trứng — một nhóm sinh vật khác hẳn, gây sương mai và Phytophthora. Dùng nhầm giữa hai bên là phun bao nhiêu cũng không ăn thua.

Bệnh
Tác nhân
Nhóm phù hợp
Đạo ôn, lem lép hạt, khô vằn (lúa) Nấm thật 11 + 3 (Amistar Top, Nativo)
Phấn trắng, rỉ sắt, đốm lá Nấm thật 3 (Score, Tilt Super, Hexaconazole)
Thán thư Nấm thật 3, 11 hoặc M3
Sương mai, xì mủ, thối rễ Nấm trứng 40 (Insuran) — nhóm 3 không có tác dụng
Phun thuốc trừ nấm trên ruộng rau ngoài trời, cần phun đưa ngang luống rau xanh.
Ruộng ngoài trời: mưa và sương làm áp lực bệnh thay đổi theo tuần — chọn nhóm theo bệnh đang có, không theo thói quen.

3. Nguyên tắc thứ hai: luân phiên theo mã, không theo nhãn

Luân phiên chỉ có ý nghĩa khi đổi sang một mã FRAC khác, trên cùng một đối tượng bệnh. Đây là ví dụ một vụ lúa:

Lần phun
Nhóm dùng
Ghi chú
Lần 1 11 + 3 Phổ rộng, phòng sớm
Lần 2 M3 đa điểm Nhóm đa điểm gần như không tạo kháng
Lần 3 3 đơn Khác mã với lần 2

Khuyến cáo chung của FRAC: hạn chế số lần dùng nhóm 11 trong một vụ, vì nhóm này tạo kháng nhanh do chỉ đánh vào một điểm duy nhất trong chuỗi hô hấp của nấm.

Phun thuốc trừ nấm bên trong nhà màng, luống cây trồng thẳng hàng dưới mái che.
Trong nhà màng, cùng một cây trồng quay vòng liên tục quanh năm. Đó là điều kiện làm nấm kháng thuốc nhanh nhất nếu không đổi mã FRAC.

4. Vai trò bị xem nhẹ của nhóm đa điểm

Antracol (Propineb, M3) không “mạnh” theo nghĩa dập bệnh nhanh. Nhưng nhóm đa điểm tác động lên nhiều vị trí cùng lúc, nên nấm rất khó hình thành kháng. Đó là lý do nó là bạn đồng hành lý tưởng trong lịch luân phiên, chứ không phải lựa chọn hạng hai.

5. Năm sai lầm thường gặp

  • Đổi tên thuốc và tưởng đã luân phiên. Score → Anvil → Tilt Super đều là nhóm 3.
  • Dùng nhóm 3 cho sương mai hoặc xì mủ. Đó là nấm trứng — sai nhóm hoàn toàn.
  • Tăng liều khi thấy kém hiệu quả. Nếu nấm đã kháng, tăng liều chỉ tăng chi phí và dư lượng.
  • Dùng nhóm 11 liên tục cả vụ. Đây là cách nhanh nhất làm mất một nhóm thuốc tốt.
  • Bỏ qua nhóm đa điểm. M3 là mắt xích giữ cho cả lịch luân phiên bền.
Béc phun tạo màn sương mịn phủ đều trên mặt lá cây trồng.
Hạt sương mịn và phủ đều quan trọng hơn liều cao. Thuốc không chạm tới mặt dưới lá thì nấm ở đó vẫn sống.

6. Câu hỏi thường gặp

Amistar Top và Nativo có thay nhau được không?
Về phổ bệnh thì khá gần nhau, nhưng cả hai đều là 11 + 3. Đổi qua lại giữa hai loại này không phải luân phiên cơ chế.

Loại nào mạnh nhất?
Không có loại mạnh nhất — chỉ có loại đúng nhóm cho bệnh đang có. Thuốc tốt nhất dùng sai bệnh vẫn cho kết quả bằng không.

Phá vỡ tính kháng bằng cách pha trộn hai loại được không?
Pha trộn hai nhóm khác mã có thể hữu ích, nhưng phải đúng liều từng loại và đúng thứ tự pha. Xem bài cách pha thuốc BVTV đúng thứ tự.

Vườn tôi phun mãi không hết thán thư, có phải đã kháng?
Có thể, nhưng trước hết hãy kiểm tra ba điều: đúng bệnh chưa, đủ độ phủ khi phun chưa, và có phun đúng cửa sổ thời điểm không.

Antracol có cần thiết không khi đã có thuốc lưu dẫn?
Có. Nó giữ cho các nhóm lưu dẫn còn hiệu lực lâu dài, và bổ sung kẽm cho cây.

Bao lâu thì nên đổi nhóm?
Nguyên tắc đơn giản: không dùng cùng một mã FRAC hai lần liên tiếp trên cùng đối tượng bệnh.

Không chắc vườn mình đang bệnh gì?

Nhắn Zalo kèm ảnh lá và trái bị hại, đội kỹ thuật sẽ giúp xác định nhóm bệnh trước khi chọn thuốc.

Hotline : 096 994 2349 - 0867 661 541

Sản phẩm đề cập

Đọc thêm

Nguồn

  1. FRAC — Fungicide Resistance Action Committee, phân nhóm cơ chế tác động.
  2. Nhãn đăng ký của từng sản phẩm được nhắc đến trong bài.

Đội kỹ thuật Quốc Việt Agri. Bài viết mang tính tham khảo kỹ thuật; liều lượng và đối tượng đăng ký luôn theo nhãn sản phẩm.

Sản Phẩm Được Đề Cập Trong Bài Viết

Quay lại blog